publicatie van onderzoeksgroep Dineke Verbeek, Afdeling Genetica, UMCG

Samenvatting van het onderzoek:

De dominant overerfbare cerebellaire ataxieën (SCAs) worden veroorzaakt door mutaties in verschillende genen die allemaal zenuwcel verlies veroorzaken in de kleine hersenen. Recentelijk, hebben wij mutaties gevonden die leiden tot functie verlies van een kalium kanaal, Kv4.3, in de kleine hersenen als de oorzaak van SCA19/22.

Een kalium kanaal zorgt voor de doorgang van kalium in zenuwcellen en kalium is nodig om de prikkelgeleiding van zenuwcellen goed te laten verlopen. Deze bevinding liet voor de eerste keer zien dat dit specifieke kalium kanaal belangrijk is voor de werking van zenuwcellen zoals onder andere Purkinje cellen in de kleine hersenen. Echter hoe kanalen met SCA19/22 mutaties de werking van het “gezonde” kanalen kunnen beïnvloeden is nog niet bekend (in een dominante ziekte is altijd een mix aanwezig van defecte en “gezonde eiwitten). Met dit huidige werk laten wij zien dat kanalen met SCA19/22 mutaties een zogenoemd – dominant negatief effect – hebben op de werking van de “gezonde” kanalen. Dit betekent dat “gezonde” kanalen in de aanwezigheid van SCA19/22-defecte kanalen niet op de juiste plek van de zenuwcellen zitten en dat de “gezonde” kanalen niet meer goed open en dicht gaan. Dit veroorzaakt in beide gevallen voor een verlies van kalium stroom in de zenuwcellen en daarmee verminderde prikkelgeleiding. Dit is dan ook heel waarschijnlijk de oorzaak waarom zenuwcellen in de kleine hersenen van SCA19/22 patiënten verdwijnen.  

Spinocerebellar ataxia type 19/22 mutations alter heterocomplex Kv4.3 channel function and gating in a dominant manner. Cell Mol Life Sci. 2015 Apr 9. [Epub ahead of print] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25854634

Dit onderzoek is o.a. gesubsidieerd door het Prinses Beatrix Fonds en een Rosalind Franklin Fellowship uitgegeven door de Universiteit van Groningen.